Μὲ ἰδιαίτερη χαρὰ χαιρετίζω τὴν παροῦσα ἔκδοση, προϊὸν κόπου καὶ μόχθου τοῦ ἀγαπητοῦ μου Ἠλία Κίτσου, μὲ τὸν ἀξιοπρόσεκτο τίτλο « Ποιοὶ εἶστε ἐσεῖς ; Μνῆμες ἀπὸ τὸ Ἁγιασματάκι Ἀνατολικῆς Θράκης ».
Ἐξ’ ἀρχῆς καταθέτω ὅτι, μὲ κατέλαβε βαθιὰ συγκίνηση, τὴ στιγμὴ ποὺ πληροφορήθηκα ἀπὸ τὸν ἴδιο τὴν πρώτη ἀπόπειρα καταγραφῆς τῶν
σχετικῶν μὲ τὸν τόπο προέλευσής μας προφορικῶν-ἱστορικῶν μαρτυριῶν τῶν ἀειμνήστων προγόνων μας.
Ὁμολογῶ πὼς ὁποιαδήποτε μορφὴ ἀναζήτησης, ἔρευνας ἢ φιλοκαλλικῆς ἀπόπειρας μὲ συναρπάζει. Ἐτούτη ὅμως ἄγγιξε πολὺ περισσότερο κάποιες ἄλλες εὐαίσθητες χορδὲς τῆς ὑπάρξεώς μου. Διότι τὸ ἄκρως σημαντικὸ αὐτῆς τῆς συγγραφικῆς προσπάθειας εἶναι ὅτι, πρῶτον, καταπολεμᾶ τὴ λήθη μὲ τὴ διάσωση κάθε ζωντανῆς μαρτυρίας καὶ σχετικῆς θύμισης, καὶ δεύτερον, ἀποκτᾶ μελλοντικά ἱστορικὴ ἀξία ἐφ᾽ ὅσον καθίσταται Ἱστορικὴ Πηγὴ γιὰ τὶς ἑπόμενες γενιές· μιᾶς καὶ οἱ ἐλάχιστοι ἡλικιωμένοι, ποὺ ὡς παιδιὰ ἦρθαν ἀπὸ «τὴν ἀλησμόνητη πατρίδα», ἐκλείπουν ὁ ἕνας μετὰ τὸν ἄλλον…
Οἱ μέρες τοῦ ξεριζωμοῦ ἦταν συγκλονιστικές. Στὶς καρδιὲς τῶν παππούδων μας καὶ τῶν γιαγιάδων μας παρέμειναν ἀνεξίτηλα χαραγμένες οἱ τελευταῖες ὧρες στὸ Ἁγιασματάκι: τὸ πρωὶ τῆς 6ης Μαΐου 1924, μὲ τὴ συμμετοχὴ ὅλων τῶν χωριανῶν, τελεῖται ἡ τελευταία Θεία Λειτουργία στὸν Ἁη-Γιώργη, μέσα σὲ μιά πολὺ φορτισμένη συναισθηματικὰ ἀτμόσφαιρα. Μετὰ τὸ ἀντίδωρο, μικροὶ καὶ μεγάλοι μὲ δάκρυα στὰ μάτια, ψάλλουν «Τῇ ὑπερμάχῳ στρατηγῷ τὰ νικητήρια…». Ἡ συνέχεια ὀδυνηρή. Μαζεύουν εἰκονίσματα, δισκοπότηρα, εὐαγγέλιο, κολυμβήθρα… ὅλα τὰ ἅγια καὶ ἱερὰ κειμήλια τῆς ἐκκλησίας τους. Κάνουν τὸ σταυρὸ τους· φιλοῦν τὴ γῆ τῶν πατέρων τους καὶ φεύγουν…
Παίρνουν τὸ δρόμο τῆς προσφυγιᾶς. Ἐγκαταλείπουν τὴν πατρίδα τους γιὰ πάντα. Μὰ, ποτὲ δὲν ἐγκαταλείπουν τὴν πίστη τῶν προγόνων τους. Μὲ τὴν ἴδια θερμουργὸ πίστη στὸν ἀληθινὸ Θεὸ θὰ συνεχίζουν τὴν τέλεση τῆς Θείας Λειτουργίας στὴ νέα τους πατρίδα. Ὄχι μόνοι τους πλέον, ἀλλὰ μαζὶ μὲ τοὺς προϋπάρχοντες ὀρθοδόξους γηγενεῖς κατοίκους τοῦ Περδίκκα. Εἰς τὸ ἑξῆς, ἐδῶ πιὰ θὰ ἀνατέλλει ὁ ἥλιος κάθε μέρα γιὰ ὅλους. Ἐδῶ θὰ ἀνασαίνουν καὶ θά δημιουργοῦν. Ἐδῶ θὰ διατηροῦν καὶ θὰ ἀνανεώνουν τήν πνευματική -
πολιτιστική τους κληρονομιά.
Στὸ νοητὸ ταξίδι του ὁ συγγραφέας κατόρθωσε νὰ συγκεράσει λίαν ἐπιτυχῶς τὸν ἀντικειμενικὸ καὶ ὑποκειμενικὸ χαρακτήρα τοῦ τολμήματός του. Διαβαίνοντας τὸ χρόνο μέσα ἀπὸ τὸ γενεαλογικό του δένδρο, σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν περισσὴ ἀγωνία του νὰ μεταφέρει στὶς νεώτερες γενιὲς ὅλα ὅσα ἔχουν σχέση μὲ τὴν προγονικὴ πατρίδα, ὄντως ἐπιτέλεσε πλήρως τὸν σκοπό του. Διατήρησε ΖΩΣΑ τὴ ΜΝΗΜΗ στὸ μέτρο τοῦ ἐφικτοῦ.
Ὡς Ἁγιασμακιώτης ἀπόγονος συγχαίρω τὴν πρωτοβουλία. Ἐπαινῶ τὴν προσπάθεια. Ἀναμένω τὴν κυκλοφόρηση. Καλοταξιδεμένη να’ ναι. Μακάρι νὰ ἀκολουθήσουν κι ἄλλες, καλύπτοντας παντοιοτρόπως ὅλες τὶς ἐκφάνσεις τῆς ζωῆς τῶν ἀγαπητῶν συγχωριανῶν μας.
Μὲ ἐκτίμηση καὶ εὐχὲς
Ἀρχιμ. Ἀμβρόσιος Πουτούκης
Ἡγούμενος Ἱ. Μονῆς Ἁγ. Ἀναργύρων Καστοριᾶς
Το βιβλίο του Ηλία
Κίτσου με τίτλο «ΠΟΙΟΙ ΕΙΣΤΕ ΕΣΕΙΣ ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΑΓΙΑΣΜΑΤΑΚΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΘΡΑΚΗΣ»
αφορά στο πέρασμά μιας σχετικά μικρής κοινότητας ανθρώπων στο χρόνο και στον
χώρο από τον τόπο καταγωγής και αφετηρίας της μέχρι το σήμερα και αποτελεί
σημαντική προσφορά στην τοπική κοινωνία αλλά και την ευρύτερη Ελληνική κοινωνία
γενικότερα. Αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση ως προς τη σημαντικότητα της
προσπάθειας για τη συγκέντρωση και διάσωση πολιτισμικών τεκμηρίων με την
καταγραφή της συλλογικής μνήμης των κατοίκων της κοινότητας αυτής. Τέτοιου
είδους προσπάθειες εμπλουτίζουν το λαογραφικό αρχείο του Ελληνισμού σχετικά με
την κοινωνία και τον πολιτισμό ευρύτερων περιοχών της χώρας μας και μπορούν να
φωτίσουν ακόμα περισσότερο τοπικά υποσύνολα του νέο-ελληνικού πολιτισμού
αποτελώντας αντίβαρα στην πολιτιστική ισοπέδωση του τοπικού πολιτισμού με την
ανάδειξη της πολιτιστικής ταυτότητας της περιοχής. Με λιτό και κομψό ύφος αλλά
συγχρόνως σοβαρό και περιεκτικό κείμενο, το βιβλίο κρατάει τον αναγνώστη σε
ενδιαφέρον από την αρχή μέχρι την τελευταία σελίδα. Σε αυτό βοηθά καταλυτικά το
πλούσιο φωτογραφικό υλικό και ο τρόπος παρουσίασής του που κρατάει αμείωτο το
ενδιαφέρον όχι μόνο του γνώστη της συγκεκριμένης κοινότητας. Οφείλουμε ένα
μεγάλο ευχαριστώ στον Ηλία Κίτσο για την κοινωνική προσφορά του μέσα από το
βιβλίο του αλλά και την ίδια του την παρουσία. Ηλία σε ευχαριστούμε πολύ.
Νίκος Γ. Δαναλάτος
Καθηγητής Παν.
Θεσσαλίας
Αγαπητοί φίλες και φίλοι
Στην σημερινή εποχή, την εποχή της
παγκοσμιοποίησης, όπου όλες οι ανθρώπινες αξίες, βυθίζονται στην έρημο των
αγορών και οι πολιτισμικές αξίες ισοπεδώνονται, το παρόν βιβλίο αποτελεί όαση
και ανάχωμα.
Ο Ηλίας από την παιδική του ηλικία, φύσει
και έργο ζωηρός και ανήσυχος, είχε την προνοητικότητα να καταγραφεί μαρτυρίες
με ιστορίες για τους προγόνους του, τους συγχωριανούς του και για το χωριό του
παλαιό και νέο.
Σε ώριμη πλέον ηλικία, κατορθώνει να
αξιοποιήσει τις σημειώσεις του και νά επιτελέσει το χρέος του, απέναντι στο
τρίπτυχο των υπέρτατων αξιών του, π α τ ρ ί δ α, θ ρ η σ κ ε ι α , ο ι κ ο γ ε ν ε ι α !
Το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό. Παραδίδει
τους νεότερους ένα πολιτιστικό θησαυρό και συντελεί στην συνέχεια της ιστορίας και της παράδοσης της ιδιαίτερης πατρίδας του.
Η Θρακική Εστία Εορδαίας, της οποίας μέλος
είναι ο Ηλίας, θεωρεί ευτυχή τη συγκυρία της έκδοσης του βιβλίου του, με την
συμπλήρωση 90 χρόνων από την εκχώρηση και εκκένωση της Αν. Θράκης το 1922 και
εύχεται η προσπάθεια του να έχει και άλλους μιμητές
Από την πλευρά μου, ως πρόεδρος της Θρακικής
Εστίας, θεωρώ την πρόταση του, να φιλοξενήσει το χαιρετισμό μου στις σελίδες
του βιβλίο του και του εύχομαι ολόψυχα, τα έσοδα από το βιβλίο να είναι αρκετά, ώστε να
μπορέσει να υλοποιήσει το θέλημα του να υλοποίηση το θέλημα τού να συμβάλλει με
αυτά, τόσο στην επισκευή και διάσωση του Παρεκκλήσι της Αναλήψεως του Κυρίου
όσο και στην ευαισθητοποίηση και άλλων συγχωριανών του, προς το σκοπό αυτό!
Με εκτίμηση
Πασχαλίδης Λιβέρης
Πρόεδρος
Θρακικής Εστίας Εορδαίας